Ankieta

Czy podoba Ci się nasza nowa strona?

wyniki

Loading ... Loading ...
Newsletter
Chcesz być na bieżąco informowany o tym co się dzieje w przedszkolu? - zapisz się na naszą listę mailingową.

Pedagog radzi

1

Zestaw ćwiczeń dla Rodzica do pracy z dzieckiem w domu.

Materiał pomocniczy dla rodziców, którzy chcą wspomagać rozwój mowy dziecka w wieku przedszkolnym. 

 

Zabawy buzi i języka dla małego Smyka

 ĆWICZENIA USPRAWNIAJĄCE WARGI

  • Wymawianie po kilka razy głoski u a  potem i.
  • „Cmokanie” i „gwizdanie” na przemiennie.
  • „Kolorowe słomki” – przenoszenie przy użyciu rurki skrawków papieru.
  • „Bąbelkowa szklanka wody” – dmuchanie przez rurkę w szklance z wodą.
  • „Pociąg samogłosek” – wymawianie (kilkakrotnie) samogłosek w połączonych.
  • w pary:  a- i -a –i;   a-u a -u;   u -i- u-i;   i- a- i-a;   i-u -i-u;   u- a u-a.


ĆWICZENIA USPRAWNIAJĄCE JĘZYK
 

„Sprzątający język”:

  • Wysuwanie języka z jamy ustnej i kierowanie go w stronę różnych części twarzy.
  • (do nosa, oka prawego i lewego, ucha prawego i lewego).
  • Dotykanie czubkiem języka każdego zęba szczęki i żuchwy.
  • Przesuwanie czubkiem języka po zewnętrznej powierzchni zębów.
  • Oblizywanie warg podczas coraz szerszego ich otwierania.
  • Wysuwanie język jak najdalej z ust i chowanie go jak najgłębiej do jamy ustnej.
  • Unoszenie  czubka  języka do wałka dziąsłowego i mocne dmuchanie.
  • „Słodka zabawa” – zlizywanie drobnych cukierków ze spodeczka.

 ĆWICZENIA ODDECHOWE

  • „Wyścig myszek” – dmuchanie przez słomkę na papierową myszkę, która idzie po torze narysowanym na arkuszu papieru.
  • „Spacer po łące”- podchodzenie do kwiatów i wąchanie ich.
  • „Odgłosy pociągu”- pociąg stoi gotowy do odjazdu, lokomotywa sapie – pf, pf, pf, pociąg powoli rusza i jedzie coraz szybciej – cz, cz, cz.

 

 ĆWICZENIA USPRAWNIAJĄCE PODNIEBIENIE MIĘKKIE

  • „Chrapanie”-na wdechu i wydechu.
  • „Ziewanie”.
  • Wymawianie połączeń głosek tylnojęzykowych zwartych z samogłoskami, np. ga, go, ge, gu, gy, gi, gą, gę, ka, ko, ke, ky, ki, ku, ak, ok, ek, ik, yk, uk…
  • Wypowiadanie sylab: aga, ogo, ugu, eke, yky, ygy, iki, Igi, ago, egę itp.

ĆWICZENIA POLICZKÓW:

  • „Rybka”- wciąganie policzków.
  • „Gruba żabka”- nadymanie policzków.
  • Naprzemiennie „Rybka” – „Gruba żabka”.
  • Nabieranie powietrza w usta, przesuwanie powietrza z jednego policzka do drugiego na zmianę.

 
ĆWICZENIA PRAWIDŁOWEGO POŁYKANIA

  • Lizanie czubkiem języka wałka dziąsłowego.
  • Trzymanie czubkiem języka cukierka tik-tak przy wałku dziąsłowym, jednoczesne połykanie śliny.
  • Unoszenie języka na wałek dziąsłowy za górnymi zębami przy otwartych a następnie zamkniętych ustach.
  • „Ssanie czekolady”- ssanie czekolady przyklejonej do wałka dziąsłowego.

ĆWICZENIA SŁUCHOWE

  • Rozpoznawanie dźwięków wydawanych przez różne przedmioty np. odbijanie piłki, stukanie do drzwi, tykanie zegara.  Powtarzanie rytmu.
  • Rozpoznawanie dźwięków wydawanych przez różne instrumenty.
  • Nazywanie i naśladowanie głosów zwierząt.
  • Różnicowanie wyrazów różniących się jedną głoską np.:

 

bułka – półka kury – góry
Tomek – domek nosze – noże
kasza – kasa biurko – piórko

 

 

 

Miłej zabawy

Logopeda
 

Przykazania dla rodziców

10 przykazań przedszkolnych:

1. Nie straszmy szkołą!

2. Pomagamy, wspieramy, ale nie wyręczamy!

3. Chowamy własne ambicje!

4. Mądrze motywujmy!

5. Doceniamy osiągnięcia dziecka, nawet najmniejsze!

6. Ufamy dziecku, nie odtrącamy go!

7. Jesteśmy konsekwentni i sprawiedliwi w egzekwowaniu poleceń!

8. Akceptujemy lęki i obawy dziecka!

9. Zawsze okazujmy dziecku zrozumienie i uczucia!

10. Towarzyszmy dziecku w jego rozwoju!

 

PRAWIDŁOWY ROZWÓJ MOWY DZIECKA OD 3 DO 6 ROKU ŻYCIA

Stan rozwoju mowy dzieci 3-letnich

Dziecko 3letnie rozumie to, co do niego mówimy, jeżeli treść naszych wypowiedzi nie wybiega poza jego wcześniejsze doświadczenia. Dziecko spełnia polecenia zawierające znane mu wyrazy, np. wskazuje części twarzy, ciała, części zabawek, przynosi przedmioty, próbuje wykonywać codzienne czynności według podanych instrukcji słownych, pytane – podaje swoje imię.

 Trzylatek komunikuje się z otoczeniem za pomocą kilkuwyrazowego zdania. Mówi chętnie i dużo. Opowiada o tym, co aktualnie widzi, „myśli głośno„, mówiąc także do siebie. W jego wypowiedziach można dostrzec poszczególne kategorie gramatyczne, chociaż obserwuje się jeszcze wiele form niewłaściwych, które z czasem ulegną poprawie. Np. [Ja dam pić piesu] [Nie mam spodniów] [To jest na fotele]. Dziecko zaciekawia otaczający je świat. Zaczyna zadawać wiele pytań. Początkowo nie są one jeszcze jasno sprecyzowane.

 Trzyletnie dziecko powinno wymawiać prawidłowo następujące dźwięki: [a, o, e, y, u, i, ą, ę, p, m (także zmiękczone: pi, bi, mi), f, w (fi, wi), t, d, n, ń, l (li), ś, ź, ć, dź, k, g (ki, gi), ch, j, ł], chociaż zdarza się u niektórych dzieci wymawianie konsekwentne głosek [t, d] zamiast [k, g] oraz mylenie głoski [ch] i [f]. Nie stanowi to jeszcze problemu. Jeżeli dźwięki te nie pojawią się u 4-1etniego dziecka, należy zgłosić dziecko do logopedy.

 Głoski [s, z, c, dz] zaczynają być wymawiane prawidłowo, chociaż bywają jeszcze (do 4. roku życia) artykułowane jako [ś, ź, ć, dź]. Rodzice określają tę wymowę jako spieszczanie wyrazów. Podobnie głoski pojawiające się jako ostatnie w artykulacji dziecka: [sz, ż, ez, dż] są zastępowane przez [ś, ź, ć, dź], ale również przez [s, z, c, dz], a głoska [r] artykułowana jest w postaci [l] (wcześniej niejednokrotnie słyszeliśmy w miejscu [r] głoskę [j], np. [jowej] zamiast rower). Nie powinny więc budzić niepokoju takie wymówienia, jak np. [lubię sipko jechać na lowelku, ja sybuję jak samolot], [ziegalek dzwoni, tata stań juś, idziemy do psiećkola].

Dziecięca wymowa często rozśmiesza opiekunów dziecka i chętnie jest przez nich naśladowana. Należy jednak pamiętać o tym, że wypowiedzi osób dorosłych są wzorem, według którego dziecko uczy się mówić. Powinny być zawsze pełne i poprawne, a wszystkie głoski wymówione prawidłowo. Zatem nie naśladujcie wymowy Waszego dziecka, lecz dostarczajcie mu prawidłowych wzorów. Ono przecież od Was uczy się wymowy. Dziecko słyszy i potrafi zróżnicować wymowę prawidłową, np. [samolot] i [siamolot], jego słuch mowny, a konkretnie słuch fonematyczny jest już rozwinięty.

Stan rozwoju mowy dzieci 4-letnich

Dziecko rozumie i wykonuje nasze polecenia, także i te, które zawierają wyrażenia przyimkowe z przyimkami: na, pod, do, w, przed, za, obok itp.; rozpoznaje kolory; pytane odpowiada, co robi, gdy jest mu zimno, kiedy jest głodne, zmęczone.

 Wypowiedzi 4-1etniego dziecka wybiegają poza aktualnie przeżywaną sytuację. Dziecko potrafi mówić o przeszłości i o przyszłości. W wypowiedziach używa wielu form agramatycznych, ale przejawia zaciekawienie poprawnością językową. Pyta o prawidłową postać wymawianiową lub gramatyczną danego wyrazu, a także o znaczenie nowych dla niego słów. Dziecko 4-1etnie zadaje bardzo dużo pytań. Pytania te, podyktowane ciekawością, są precyzyjne. Dziecko pyta nie tylko co to? ale także – jakie jest? po co to? dlaczego tak się dzieje? Na wszystkie pytania dziecka trzeba odpowiadać cierpliwie i wyczerpująco. W ten sposób pobudzamy rozwój nie tylko mowy dziecka, ale także i intelektu.

Wymowa 4-letniego dziecka staje się dokładniejsza. Dzięki dalszemu usprawnianiu się narządów artykulacyjnych i pionizacji przedniej części języka pojawiają się dźwięki wymawiane wcześniej inaczej. Głoski [s, z, e, dz] powinny już brzmieć twardo, a także powinny być (podobnie jak przedtem: [ś, ź, ć, ] wymówione z „zamkniętymi” zębami. Język nie może wsuwać się między zęby.

U niektórych dzieci obserwujemy artykulację głoski [l] przechodzącą w dźwięk drżący [r] lub wręcz pełne wymówienie głoski [r]. Dziecko mówi [lower] lub [rower], [pantelra] lub [pantera]. Jedna i druga wymowa jest poprawna.

Niekiedy pojawiają się też głoski [sz, ż, cz, dż], chociaż pamiętajmy o tym, ze ich wymawianie jako [s, z, c, dz], a także [r] jako [l] jeszcze w tym okresie jest prawidłowością rozwojową. Jeżeli dziecko wymawia w miejsce głoski [r] głoskę [l], należy obserwować dalszy rozwój jego artykulacji oraz prowadzić ćwiczenia usprawniające przednią część i czubek języka. Nie zmuszajcie dziecka do realizacji dźwięku wibrującego [r] poprzez wydłużanie go w Waszych wypowiedziach.

 Stan rozwoju mowy dzieci 5-letnich

Wypowiedzi 5-1etniego dziecka przyjmują formę realizacji wielozdaniowej. Dziecko chętnie opowiada o przebiegu jakiegoś wydarzenia, relacjonuje obejrzany film lub przewiduje fakty, które jego zdaniem mogą zaistnieć. W swoich wypowiedziach uwzględnia kolejność zdarzeń i zależności przyczynowo-skutkowe. Pytane o znaczenie słów, potrafi je wyjaśnić. Potrafi opisywać przedmioty, podając ich cechy charakterystyczne oraz możliwości zastosowania .

Nieprawidłowości gramatyczne zanikają. Dziecko dokonuje autokorekty i równie chętnie poprawia innych, np. młodsze rodzeństwo.

Wymowa doskonali się. Głoska [r] wymawiana jest prawidłowo, czasem można obserwować zjawisko hiperpoprawności. Dziecko wcześniej wymawiało [l] zamiast [r], teraz [r] pojawia się i tam, gdzie należałoby artykułować [l], szczególnie w wyrazach, w których są obydwa dźwięki, np. lustro – [rustro], król Karol [krór Karor] lub [klór Kalor]. Po kilku tygodniach lub miesiącach wymówienia te ustępują samoistnie.

Dziecko wymawia także [sz, ż, cz, dż]. Wszystkie głoski dźwięczne brzmią dźwięcznie. Przysłuchujmy się wymowie naszych dzieci i wszelkie wątpliwości wyjaśniajmy w porozumieniu ze specjalistą logopedą. Jeśli wcześnie zauważymy jakieś nieprawidłowości w mówieniu i rozpoczniemy ich korekcję, to efekty naszej pracy będą łatwiejsze do uzyskania i pojawią się szybciej.

Ustalenie się wymowy powinno być zakończone ostatecznie do 6. roku życia, ale proces rozwoju języka nadal trwa. Uczymy się nowych wyrazów. Wypowiedzi wzbogacają się nawet w wieku dojrzałym, wraz ze zdobywaniem przez człowieka kolejnych doświadczeń i poszerzaniem wiedzy o nowych zjawiskach otaczającej nas rzeczywistości.

(Opracowała mgr Justyna Bilińska na podstawie książki: dr Danuta Emiluta-Rozya „Wspomaganie rozwoju mowy dziecka w wieku przedszkolnym”).